Beter later dan nooit, maar hier weer een lijstje voor het:
SCHADUWKABINET
Ik luisterde naar: Phoebe Bridgers, Avi Engel, Ficufresche, Starlight Assembly, Sweeping Promises, Tuleje en Vlimmer.
Jan Willem
Phoebe Bridgers – Lost Weekend (cd, Dead Oceans / Konkurrent)
De Amerikaanse singer-songwriter Phoebe Bridgers schreef al op 11-jarige leeftijd haar eerste song, maar is later bepaald niet scheutig met haar releases. Na haar te gekke droomdebuut Stranger In The Alps uit 2017 volgt in 2020 pas haar tweede album Punisher, dat tevens in diverse jaarlijstjes eindigt. De muziek houdt het stemmige midden tussen Americana, altcountry en folkrock. Ze weet overigens met enkel haar prachtzang en sobere gitaarspel al dik te overtuigen. Diepgravende, breekbare prachtmuziek, die je niet onberoerd zal laten. Kan dat nog mooier? Dat antwoord komt 6 jaar later met Lost Weekend. In 16 nieuwe nummers laat ze, na vele prijzen en bijzondere samenwerkingsverbanden, horen nog altijd op eigengereide wijze het verschil te kunnen maken. Ze heeft haar geluid behoorlijk verrijkt, overigens zonder het bescheiden en sobere aspect los te laten. Op dit album verkent Bridgers haar vroegere, spraakmakende relaties, de vorming van een stabiele nieuwe relatie, verdriet en de vervreemding die ze van haar roem ervaart. Ook de moeilijke relatie met haar vader en diens dood spelen een rol, zoals in het prachtige nummer “Still Standng”; het album is tevens aan hem opgedragen. Bridgers weet als geen ander oprechte emoties om te smelten naar indringende songs. Hiermee levert ze haar derde prachtalbum op rij af.
Avi Engel – Seedhead (cd, Elephant Shrew Editions)
Als ik ergens reikhalzend naar uitkijk is dat toch wel een nieuw album van de Canadese non-binaire muzikant Avi Engel wel (voorheen Clara Engel, ter verduidelijking, want ik volg en recenseer deze briljante muzikant al zo’n 14 jaar). De mix van apocalyptische folk, gothic folk, experimentele muziek, drones en 4AD-achtige droompop van deze muzikant mist z’n uitwerking nooit; in elk geval bij mij niet. Sterker nog, ze belanden al tot 10 maal toe in mijn jaarlijstjes. Er zit iets in het geluid besloten, dat zo direct aansluit op mijn gevoelswereld; nog even los van de ongelooflijke prachtmuziek; het raakt me altijd diep en ontroert me ook. Op het nieuwe album Seedhead is dat niet anders. In 9 nummers van een goed drie kwartier, krijg je een mix aan de genoemde stijlen, maar met een iets voller geluid dan voorheen. Hoewel de associaties uiteenlopen, doen de diepe elektronische klanken me dikwijls aan Labradford denken. Hoewel Avi met zang, gitaar, contrabas, bas, gudok en keyboard veel brengt en tevens nog een steun krijgt van muzikanten op bas, lap steel, cello, gitaar, veldopnames, basklarinet en Franse hoorn, blijft het geheel intiem, sober en echt zo hartverscheurend mooi. Wat een bij de strot grijpend meesterwerk weer!
Ficufresche – Voci Dalle Toraglie (cd, Liburia / Xango Music Distribution)
Le Toraglie is een gebied dat zich uitstrekt over de hellingen van de oude Roccamonfina-vulkaan, op de grens tussen Campanië en Lazio. Het is een constellatie van kleine dorpen waar diepe sporen van een archaïsche wereld zijn overgebleven, waarvan veel tradities aan het verdwijnen zijn, inclusief de zang die ooit de ritmes begeleidde en markeerde van een boerenleven verdeeld tussen olijven en kastanjes, en dat nu overleeft in een omgeving die veranderd is door het verdwijnen van veel activiteiten. Dat is waar de groep Ficufresche, bestaande uit Maura Sciullo en Immacolata Argiento, om de hoek komt kijken. Zij betraden begin jaren 2000 het vrouwelijke milieu van de Toraglie en verzamelden liederen, verhalen en eeuwenoude kennis door middel van direct veldonderzoek onder de laatste oudere vrouwen ,die de herinnering aan dit rijke en kostbare culturele erfgoed voor de vergetelheid bewaarden. Het repertoire openbaart zich door de functies te belichten die muziek in het leven van vrouwen heeft vervuld: liederen die werk en festiviteiten begeleiden, uitdagende liederen, slaapliedjes, stornelli (geïmproviseerde volksliederen en gedichten) en devotionele liederen. Dit onderzoek vertegenwoordigt een verder ontbrekend stuk in het in kaart brengen van collecties uit de regio Campania, en werpt licht op een gebied dat voorheen vrijwel onbekend was. Dit hebben ze vastgelegd op hun album Voci Dalle Toraglie; de stemmen van deze regio derhalve. In een klein uur passeren 28 liederen en veldopnames de revue, die worden begeleid door minimale instrumentaties. De artistieke taal van het duo komt veelal voort uit een diepe verbondenheid met het landschap zelf. De zang is hier vaak polyfonisch, wat altijd iets magisch heeft. Het is denk ik de juiste zang om de geschiedenis van de vrouw in het hier en nu te belichten en bovendien ook verfrissend tijdloos en wonderschoon.
Starlight Assembly – There Will Be Fireworks (cd, 13)
Helemaal over het hoofd gezien vorig jaar, maar zeker nog de moeite waard om te vermelden: het nieuwe album There Will Be Fireworks van Starlight Assembly. Dit is een duo dat gevormd wordt door de Italiaanse muzikant Matteo Uggeri (beats, samples, elektronica) en één van de mooiste stemmen van This Mortal Coil en diens band Breathless, te weten Dominic Appleton (tevens keyboards). Op hun tweede album There Will Be Fireworks presenteren ze in zo’n 50 minuten (de stiltetrack niet meegerekend) 10 songs, die het genre-overschrijdende pad van hem voortzet. Ze mogen daarbij rekenen op een elftal gastmuzikanten op gitaar, drums, drones, altviool, viool, trompet, elektronica, cello, saxofoon, bas en achtergrondzang, waaronder Gary Mundy en Giulio Aldinucci. Ze smeden hier mysterieuze en magische lassen tussen elektronica, drones, avant-garde, wave en 4AD-achtige droommuziek. Daarbij moet je het zoeken tussen Nine Horses, The White Birch, Dead Can Dance, Legendary Pink Dots en hun eigen projecten. Ze nemen je mee op een prachtige en bovenal bijzondere muzikale reis.
Sweeping Promises – You Say I Romanticize (cd, Sub Pop / Konkurrent)
De Amerikaanse band Sweeping Promises gooide niet alleen hoge ogen met hun Hunger For A Way Out (2020), dat tijdens de pandemie uitkwam, maar ook met de opvolger Good Living Is Coming For You (2023). Heerlijk energieke, compromisloze tegendraadse rock met een flinke punkattitude. De band bestaat uit het duo Caufield Schnug (gitaar, synthesizer) en Lira Mondel (zang, bas), waarbij ze nog bijgestaan worden door hun tourdrummer Spencer Gralla. Ze zijn keurig na weer drie jaar terug met het album You Say I Romanticize, waarop ze in precies 34 minuten 10 nieuwe songs weggeven. Het gaat er heerlijk hectisch en stekelig aan toe, maar het is ook weer ontstellend catchy. Ze benaderen meer en meer hun live geluid. Thema’s als mentale stoornissen en ook de nodige wereldproblematiek en het recht op zelfexpressie zorgen voor genoeg opwinding. De zang daarbij is sterker en veelzijdiger dan ooit. Daarbij moet je het zoeken tussen Cake Like, Wire, Ought, Joy Division, Wet Leg, That Dog, Ramones, Babes In Toyland en vast nog meer. Het moge duidelijk zijn dat het een redelijk ongrijpbare band is, dat gewoon hun derde sterke album, misschien wel hun allerbeste, op rij aflevert.
Tuleje – Nagłe Przejaśnienia (cd, Gusstaff Records / Xango Music Distribution)
Keurig om de twee jaar verschijnt er een nieuwe album van de Poolse groep Tuleje, dat “bussen” betekent. Hun muziek bestaat doorgaans uit interpretaties van volksmuziek uit het oostelijke deel van Polen, de Konin regio om precies te zijn. Uit hun versies blijkt een diep respect voor het originele materiaal, maar drukt tegelijkertijd hun subjectieve visie op dat alles uit. Nu is hun derde album Nagłe Przejaśnienia, hetgeen “Plotselinge opklaringen” betekent. De groep bestaat nog altijd uit zangeres Gosja Zagajewska, Wojtek Kurek (drums, zang) en Ksawery Wójcínski.(contrabas, bas, zang), maar ze varen zoals altijd net weer een andere koers. Hun focus lijkt ietwat verschoven te zijn naar rauwere, stedelijke sound. Dit overigens zonder hun identiteit los te laten, maar er sluipen wat grofkorrelige en meer experimentele geluiden in hun muziek. Dat pakt geweldig uit, wat ze weten traditie en moderniteiten zo fraai naast elkaar te zetten; net als een historische straat, die toch her en der gerenoveerd is. Ze vliegen alles weer met een lichte punkattitude aan en laveren van ritmische, pakkende naar meer avontuurlijke, intrigerende songs. Een heerlijke smeltkroes aan verscheidenheid, waarbij ze echt van hoogtepunt naar hoogtepunt gaan. De zaken die ze hier exploreren hebben ook wel iets weg van het gevoel dat je krijgt op een druilerige dag als plots de zon even doorbreekt. Ter referentie kan je denken aan een mix van Magic Carpathians, Warsaw Village Band, Primus, Dog Faced Hermans, Księżyc en The Ex. Wederom een meeslepend en tot de verbeelding sprekend topalbum!
Vlimmer – Atemdauer b/w Caring Is Creepy (cds, Blackjack Illuminist Records)
Je haalt de ene nieuwe release van de hand van de Duitse muzikant Alexander Leonard Donat (Fir Cone Children, Flight Recorder, Jet Pilot, Feverdreamt, ASSASSUN, WHOLE, Infravoids ,Leonard Las Vegas) net heet uit je cd-speler of de volgende dient zich alweer aan. In dit geval van zijn toch min of meer hoofdproject Vlimmer. Hiermee heeft hij inmiddels 5 albums uitgebracht en een veelvoud daarvan aan epees en singles. Die laatste categorie omvat veelal releases die voorafgaan aan een nieuw album, wat ook het geval is voor Atemdauer b/w Caring Is Creepy. Zoals altijd gaat het hierbij om een nieuwe albumtrack in gezelschap van een ludieke cover in het Duirs. Ditmaal is die b-kant van The Shins. De versie in het mooie Diuits blijft toch bijzonder. Verder nestelt de muziek zich ergens tussen indierock, gothic, post-punk, synthpop en wave. Het levert weer een eigenzinnig kleinood op. En goed nieuws, omdat er kennelijk weer een nieuw album aankomt!