Hoewel de formatie stroef verloopt, gaat het samenstellen hier eenvoudig van het lijstje uit het:
SCHADUWKABINET
Ik luisterde naar: Lisa Gerrard & Genesis Orchestra / Górecki, Hum, Cécile Seraud en Yellow6.
Jan Willem
Lisa Gerrard & Genesis Orchestra / Górecki – Symphony No. 3 (cd, Besant Hall Records / Edel)
Ik weet nooit precies waar de scheidslijn ligt tussen klassiek en neoklassiek, maar een van de mooist gecomponeerde werken ooit, vind ik de derde, in 1977 gecomponeerde symfonie van de Poolse componist Henryk Górecki (1933-2010). Deze staat wel bekend als de “symfonie der treurliederen”, waarbij ik de versie uit 1992 met Dawn Upshaw als sopraan en de London Sinfonietta als uitvoerend orkest de allermooiste vind; ik krijg al kippenvel als ik er alleen al aan denk. En ik ben niet de enige denk ik, want ook Colin Stetson heeft er een versie van gemaakt in 2016, met zijn zus Megan als erg goede zangeres, en in 2019 heeft ook Beth Gibbons er met het Polish Nationall Radio Symphony Orchestra, onder leiding van niemand minder dan Krzysztof Penderecki, een geweldige versie afgeleverd. Górecki heeft deze geschreven met de afschuwelijke beelden van de concentratiekampen in zijn achterhoofd en dat hoor je tot in elke noot terug; als je de documentaire ziet met die muziek erbij, houd je het echt niet droog. En ja, van Lisa Gerrard, bekend van Dead Can Dance en haar vele soloalbums en tevens filmscores, wist ik dat ze ook haar versie had gemaakt in 2020 samen met het Genesis Orchestra onder leiding van Yordan Kamdzhalov (de uitspraak zoek je maar lekker zelf uit). Deze klonk werkelijk fantastisch, mede door die goddelijke stem van Gerrard, die echt wel een behoorlijk bereik heeft. Het is Górecki met een Dead Can Dance gevoel geworden; mooier dan dat wordt het zelden denk ik. Hoewel ze Upshaw niet van de troon stoot is dit wel mijn tweede favoriete versie. Dat is ook te danken aan het orkest, dat perfect in de lage tonen blijft. Ik heb live wel eens een meer verhoogde versie gehoord, maar dat doet echt geen eer aan het origineel. Gerrard weet dit hier wel helemaal op gepaste wijze te doen. Natuurlijk is het anders dan het origineel, maar wel echt één van toegevoegde waarde en met minstens zoveel kippenvel op de armen. Tevens levert ze nog een extra compositie, wat al helemaal een bonus is op deze variant. Een bij de strot grijpend prachtalbum!
Hum – Three (cd, Tonzonen Records / Cargo / Creative Eclipse PR)
Een lekker pot krautrock of andere rock bereiden kan je aan de Duitsers wel overlaten. Dat geldt wederom voor het in 2019 opgerichte Hum, hetgeen bepaald geen humbug oplevert. De groep bestaande uit Martin (bas, zang, noises), Floh (drums, effecten) en Harri (gitaar, zang samples) brengen eerder al eens het sterke album One (2022) uit, waarop ze prog-, stoner-, post-en krautrock combineerden tot een aanstekelijk psychedelisch geluid. Daar volgt nu het tweede album Three op. Misschien slaan ze een getal over omdat ze hier meer dan de som delen laten horen. Ze zoeken meer de diepgang en ook donkere kant van de stonerrock op, waarbij ze de overige genres niet laten varen. Hun 11 tracks van samen ruim 41 minuten weten je stevig in de houdgreep te nemen en voeren je mee in hun tot de verbeelding sprekende wereld, die zich ergens op een onbekend gebied in de ruimte lijkt af te spelen. Het levert een uiterst spannend en sterk geheel op.
Cécile Seraud – Psykhé (cd, Cécile Seraud / Epicerie Libre)
Hoewel het pianolandschap de laatste jaren behoorlijk vol is geraakt, wist de Franse componiste en pianste Cécile Seraud daar toch een eigen plek in te verwerven. En dat pas toen ze voorbij de 40 was. Ze heeft inmiddels twee geweldig mooie albums afgeleverd. Ooit begon ze op de klassieke gitaar, waarmee ze zelfs is afgestudeerd op het conservatorium, maar heeft deze ingeruild voor de piano. Ter referentie noemt ze als voorbeelden als Yann Tiersen, múm, Sigur Rós, Arvo Pärt en Ólafur Arnalds, wat je ook deels wel terug hoort in haar diepgravende, intense en buitengemeen wonderschone muziek. Nu is ze terug met haar nieuwe album Psykhé. Het is geen lichte kost geworden, maar achter dit album gaat dan ook een verhaal schuil:
“Toen ik mijn vriendin in mijn armen hield na de dood van haar grote liefde – haar levenslange metgezel – zei ze tegen me, met dezelfde wanhopige vurigheid als De Kleine Prins: “Alsjeblieft, componeer een muziekstuk voor hem.”
Ik beloofde het.”
Ze combineert hier haar herinneringen aan hen, hun kinderen en de liefde tussen die twee in haar 9 composities van samen dik een half uur lang. Daarbij verkent ze twee tegengestelde krachten, duister en licht, tot één: namelijk het leven. Intense emoties horen er nu eenmaal bij, maar ze heeft een mooie balans gevonden tussen het respect voor de gevoelens die behoren bij rouw, bescheidenheid en ook weer de kracht om verder te gaan. Het is ook liefdevol, maar ook met enige realiteitszin, waarbij ze hier ook aanhaalt met Marguerite Durast: “In de liefde bestaat deze illusie, deze illusie van nooit te kunnen vergeten.” Ze brengt doorgaans geheel instrumentale nummers, maar mag hier rekenen op gasten op zang en trompet. Dat geeft wel extra gewicht aan dit alles. Het is haar magnum opus en een wonderschoon eerbetoon bovendien, waar zoveel liefde uit spreekt.
Yellow6 – L-I-N-E-S (merry6mas2025 (cd, Editions6)
Tradities zijn er om te koesteren. Zo zal rond de kerst de één een boom optuigen, de ander de tijd met familie doorbrengen en sommigen doen het allemaal of juist weer helemaal niks. Jon Attwood (JARR, The Deep Bells, The Sleep Of Reason) brengt sinds 1999 steevast een “merry6mas” cd uit met zijn langlopende hoofdproject Yello6. Dit zijn albums vol nummers die om wat voor reden niet op een regulier album zijn verschenen. Kliekjes zou je het kunnen noemen, zij het wel heel smakelijke. Het is ook geen onsamenhangend geheel wat hij daarmee naar buiten brengt. Hij heeft gewoon een grote en echt geweldige output; ook zijn reguliere albums worden dikwijls gelimiteerd samen met een tweede uitgebracht. Zo verscheen onlangs nog het geweldige tweeluik Searching For Your Perfect / Strata, wat ik eenieder nog steeds van harte kan aanbevelen. Nu is er de 27ste edittie van de kerstspecial, want zo mag je het toch wel noemen, getiteld L-I-N-E-S. Hierop serveert hij 9 tracks van samen maar liefst bijna 72 minuten lang. Daarmee levert hij niet eens een restje, maar gewoon de volledige kalkoen of smakelijk vegetarische variant, afhankelijk van wat je voorkeur heeft; ik dat laatste, maar het gaat om het idee. De muziek houdt op improviserende wijze weer ergens het midden tussen ambient, drones, minimal music en post-rock. Het is bezinnend, tot de verbeelding sprekend en ruimtelijk wat hij hier laat horen, waarbij hij veel voor de luisteraar overhoudt om zelf de verdere lijntjes in te kleuren. Ik geloof dat ik niet overdrijf als ik zo’n 100 schijven van deze artiest in de kast heb staan en toch weten ze me allen nog te verrassen en bekoren. Soms sluit muziek gewoon aan bij je eigen DNA. Dit jaar kon je overigens kiezen uit 4 kleuren. Ik ben toch maar voor kerstgroen gegaan. Het is hoe dan ook weer een verbluffend prachtalbum geworden!