Van al die debatten word je stem ook niet wijzer. Dan maar verstandig blijven en je beperken tot het lijstje uit het:
SCHADUWKABINET
Ik luisterde naar: Camilla Sparksss, Computers Kill People, David Cordero & Anthéne, Divanhana, Glacis & Polaroid Notes, Cerys Hafana, The Lemonheads, Ruth Maine, Nightbus en Širom.
Jan Willem
Camilla Sparksss – ICU RUN (cd, On The Camper)
Never a dull moment, zo zou je de muziek van Camilla Sparksss in het kort kunnen omschrijven. Het is sinds 2012 het project van de Canadese, tegenwoordig in Zwitserland woonachtige zangeres en muzikante Barbara Lehnhoff. Daar deelt ze met haar partner Aris Bassetti eveneens de geweldige band Peter Kernell. Met haar soloproject weet ze op eigengereide en ietwat brutale wijze mixen te maken van electro, cold wave, noise, experimentele muziek, hip hop en pop in combinatie met pakkende zang. Dat het allemaal nog compromislozer en ambitieuzer kan bewijst ze wel op haar vierde album ICU RUN. Nog scherper op de snede combineert ze de diverse genres met vette beats, meeslepende elektronica en soms industriële texturen. Ze krijgt daarbij ook hulp van Aris. Haar geweldige snijdende vocalen komen hier ook mooier en beter uit de verf dan voorheen. Daarbij moet je denken aan een soort smeltkroes van Die Antwoord, Nine Inch Nails. Emika, Vive La Fête en Austra. En de 8 nieuwe nummers zijn gewoon na een goede 25 minuten weer voorbij, maar weten een diepe indruk te maken.
Computers Kill People – The Storyteller (cd, Kernel Panic/ Vous Connaissez?)
Het is alweer tien jaar geleden dat het debuut Silence Means Security is verschenen van het Parijse kwartet Computers Kill People, dat in 2012 al van start is gegaan. De groep bestaat nu uit de gitaristen en zangers Loïc Wiels en Yome Venice, bassiste en zangeres Karin Gousset en drummer Erwan Colin. Op hun debuut brachten ze een krachtige mix van stoner en powerrock. Nu zijn ze terug met hun tweede wapenfeit The Storyteller. Ze brengen 11 tracks, waarvan een paar al in andere versie in 2020 als digitale epee zijn verschenen. Hierop grijpen ze duidelijk breder om zich heen. De eerdere genoemde stijlen worden hier aangevuld met grunge, noisepop en bluesachtige rock. Dat doen ze met een lekkere punkattitude, maar tegelijkertijd op meer verfijnde wijze en met meer melodieën dan voorheen. Ondanks deze nuances klinkt de muziek harder dan ooit. Dat komt wellicht doordat ze gedreven worden om op te komen voor de wereldwijde achteruitgang van de rechten van de vrouw, de LGBTQIA+-gemeenschap en mensen van kleur. Dit gieten ze dan als het ware in een verhalende vorm, waarnaar de titel van het album ook verwijst. Hoewel ze echt een geheel eigen smoel tonen, zullen liefhebbers van onder meer Rage Against The Machine, Pixies, Queens Of The Stoneage, Nirvana, Tool en Red Hot Chili Peppers hier wel mee uit de voeten kunnen. Het is een ijzersterk en krachtig statement geworden.
David Cordero & Anthéne – Let One Bird Sing (cd, Whitelabrecs)
Twee artiesten die mooi complementair zijn aan elkaar, zijn toch wel de Spaanse muzikant David Cordero en diens Canadese collega Bradley Sean Alexander Deschamps, ofwel Anthéne. Ze moeten elkaar ook via de gedeelde labels kennen of ontmoet en hebben erna natuurlijk hun gezamenlijke album Lost Under The Sea uit 2023 gemaakt. Cordero is net voor de eeuwwisseling gestart met de post-rock band Ursula en is vanaf 2012 solo actief. Daarbij laat hij zich inspireren door ambientpioniers zoals Brian Eno en Steve Roach en de Japanse minimalistische school, waarbij de natuur, het dagelijkse leven en een enorme nieuwsgierigheid naar nieuwe geluiden een grote rol spelen. Tevens runt hij het label Noray Records. Deschamps is dan weer verbonden aan het Polar Seas label en is actief als ambient en drone muzikant. Zijn invloeden variëren dan weer van de ruimtelijke, trage werelden van Stars Of The Lid tot de delicate intimiteit van Julie Byrne, waarbij het minimale aspect in combinatie met melodie een centraal staat. Naast Anthéne is hij te vinden in projecten als Rosales (met Ian Hawgood), North Atlantic Drift (met Mike Abercrombie), Still Harbours (met Jamie Jones) en Citrine (met Phoebe Dubar) plus diverse samenwerkingsverbanden. Samen brengen ze nu hun tweede album Let One Bird Sing. Het album draagt een gevoel van openheid en stille eerbied voor de natuur uit, weerspiegeld in hun ongedwongen, zwevende structuren en zachte samenspel van klanken. De intentie van de artiest was om een ruimte te creëren voor rust en reflectie, die uitnodigt tot aandachtig luisteren of momenten van stilte en onthechting. En dat hoor je in alles terug. Ze brengen een ietwat grofkorrelige ambient sound, maar wel één die tot de verbeelding weet te spreken en voor een intense, diepgravende luisterervaring zorgt. Het sluit ook wel aan bij hun inspiratiebronnen, maar dan als optelsom en zo tot op het bot gaand. Buitengemeen biologerende beauty!
Divanhana – Radio Sevdah (cd, CPL-Music / Xango Music Distribution)
Met het uit Bosnië en Herzegovina afkomstige Divanhana kan je nogal wat kanten uit. Ze opereren altijd op het snijvlak van de Balkanmuziek en de landen die er ooit doorheen getrokken zijn. De muziek uit eigen land wordt wel de sevdah genoemd, hetgeen een uiterst melancholische muzieksoort is en waar Mostar Sevdah Reunion misschien wel één van de bekendste vertegenwoordigers is. Het is enigszins vergelijkbaar met de Portugese fado en Griekse rebetika, al klinkt de sevdah, dat “liefde” betekent, wel anders dan deze twee. Ook Divanhana laat zich niet onbetuigd in dit genre. Op hun alweer zesde album Radio Sevdah brengen ze een eerbetoon aan de culturele instelling Radio Sarajevo. Het album ontvouwt zich derhalve als een radioprogramma, met jingles, commentaar en muzikale intermezzo’s die heden en verleden met elkaar verbinden. Prachtige traditionele sevdah, of bezongen door vrouwen ook wel sevdanlinka genoemd, staan zij aan zij met nieuwe, originele composities, waar ook wel jazz- en Oosterse invloeden doorheen zitten. Muziek die wonderschoon is en staat als een huis. Tja, Divanhana betekent dan ook “woonkamer”. Schitterend feestelijke tribute!
Glacis & Polaroid Notes – Time Is Coming To An End (cd, Whitelabrecs)
Onthaasten is iets wat je meestal wel ervaart bij de muziek van Glacis, dat een project is van de Schotse, maar in Engeland gevestigde componist, pianist en singer-songwriter Euan Alexander Millar-McMeeken, die ook onder zijn eigen naam van zich laat horen. Maar ook in Civic Hall (met Craig Tattersall), The Kays Lavelle, Gallowglass, The Dead Bell (met The Green Kingdom) en Graveyard Tapes (met Matthew Collings) mogen rekenen op zijn bijdrage of komen geheel van zijn hand. Hij schetst zijn muziek veelal met een donker, melancholisch vernis op de piano, maar dat levert ook zinnenstrelende pracht op. Nu is hij als Glacis terug met Polaroid Notes. Dat laatste is dan weer het neoklassieke project van de Duitse kunstenaar Andreas. Hij houdt er ook het experimentele drone project Kraut Sounds op na. Op hun gezamenlijke album Time Is Coming To An End (zou een mooie James Bond titel zijn ook) brengen ze in drie kwartier 11 tracks, met allemaal tot de verbeelding sprekende titels, die ergens het midden houden tussen verstilde pianomuziek, ambient, drones, neoklassiek en subtiele experimenten. Meer dan de som der delen klinkt dan wellicht ietwat merkwaardig bij zulke verstilde muziek, maar dat is het toch wel geworden. Hierbij weten ze op rustieke wijze een enorme diepgang te creëren, die emotioneel, contemplatief, biologerend en bovenal van een ongekende schoonheid is.
Cerys Hafana – Angel (cd, tak:til/ Glitterbeat / Xango Music Distribution)
Cerys Hafana is een veelgeprezen Welshe multi-instrumentalist en zangeres, die al eerder drie albums heeft uitgebracht. Eén daarvan is vermoedelijk dan een mini album, want Angel gaat de boeken in als haar derde. Hierop brengt ze 9 nummers, waarvan een aantal traditionals, die deels instrumentaal en deels met zang zijn. En in dat laatste geval in het Welsh; een prachtige taal, waar ik echt niks van versta.. Maar Hafana ook de typische Welshe harp, ofwel een drievoudige harp die eigenlijk uit Italië afkomstig is. Daarnaast brengt ze dus zang en piano en krijgt van diverse muzikanten nog hulp op contrabas, altsaxofoon en arrangementen. Hiermee verkent zo op een diepgaande en innovatieve wijze minimalisme, jazz, traditionele en avant-folk. Haar feeërieke zang in combinatie met het unieke geluid van de harp is magisch en mysterieus, maar ook in de instrumentale tracks weet ze je mee te voeren naar wonderlijke onontgonnen muzikale gronden. De samenwerking met de andere muzikanten, die vaak meer op improvisaties lijken, zorgt voor een bijzondere dynamiek en gelaagdheid in de muziek. Wat een grensverleggend, tijdloos en werelds album.
The Lemonheads – Love Chant (cd, Fire / Konkurrent)
Ja wrijf maar even goed in je ogen, want na 19 jaar is daar het nieuwe album Love Chant van The Lemonheads. De is groep rond zanger/gitarist Evan Dando en enig constante bandlid is al in 1986 van start gegaan, met een onderbreking van 1998-2004. Na het gelijknamige album uit 2006 volgde er alleen nog de twee Varshons albums met covers. Na jaren van schrijven, rondzwerven en opnieuw beginnen (hij woont nu in Brazilië) is hij nu dus terug met 11 songs. Hij mag rekenen op steun van J Mascis (Dinosaur Jr), Juliana Hatfield en Tom Morgan, samen met producer Bryce Goggin (Pavement, Antony and the Johnsons), Erin Rae uit Nashville, John Strohm van de Blake Babies en Nick Saloman van The Bevis Frond. Adam Green (The Moldy Peaches) levert ook een bijdrage als coauteur aan de losbandige country-uitstap “Wild Thing”. Al met al heeft Dando hier een fraai en veelzijdig geheel gemaakt, dat uiteenloopt van countryrock en indierock tot krautrock, noise en her en der zelfs punk. Door zijn, laat ik het netjes zeggen, bijzondere levensstijl zingt hij wel een toontje lager, maar dat geeft de muziek wel iets charmants mee. Uitstekende comeback!
Ruth Maine – Found Keys (cd, Sonic Pieces)
Het Duitse Sonic Pieces label, dat gerund wordt door Monique Recknagel, is al sinds 2008 een vaste waarde als het gaat om innovatieve, experimentele muziek in de neoklassieke en ambient hoek. De releases worden geleverd in een gelimiteerde oplage in een handgemaakte verpakking, gemaakt van lokaal geproduceerd en ontworpen materiaal. Kunst en muziek zijn nauw verbonden. Ze werkt samen met partner in crime Erik Skodvin van het Miasmah label en projecten als Deaf Center en Svarte Greiner en hebben ook een fysieke winkel, Mi/So geheten, waar ook ruimte voor kunst en aanpalende muziek is. Maar als iets Sonic Pieces definieert, zijn het toch wel die bijzondere, kleine of minimale muziekstukken; de schoonheid in de kleine hoekjes met charmante gebreken en de nodige esthetiek. Een artiest die daar als geen ander op aansluit is de ietwat mysterieuze Amerikaanse pianist Ruth Maine. Ze is al meer dan twee decennia bezig met haar muziek, maar heeft besloten nu pas haar debuut Found Keys uit te brengen in een gelimiteerde uitgave. Daarbij waren de toetsen heus al wel gevonden, maar verwijst de titel vermoedelijk meer naar het feit dat ze vanuit een gevoel de passende toetsen erbij is gaan zoeken. Dat heeft 16 nostalgische en bijzonder emotievolle muziekstukken opgeleverd, die op minimale wijze ergens tussen de genoemde genres uitkomt. De muziek is intuïtief, spreekt tot de verbeelding en weet je even helemaal uit de realiteit weg te nemen. De contemplatieve muziek is een prachtige vertaalslag van innerlijke naar de buiten wereld, wat niet alleen buitengewoon knap, maar ook echt wonderschoon is. Daarvoor schieten de toetsen op mijn laptop haast tekort. Meesterwerk!
Nightbus – Passenger (cd, Melodic / Konkurrent)
Het verbaast me toch zelfs na 34 jaar als recensent, dat er toch steeds weer bands opduiken met een geheel eigen sound. Ik zeg niet per se zonder aanknopingspunten, maar wel weer met een andere, eigengereide combinatie aan stijlen. Dat geldt ook voor het in 2022 als trio gestarte maar inmiddels tot duo gereduceerde Nightbus uit Manchester. Ze presenteren het debuut Passenger, een titel die wellicht al een knipoog naar het verleden is. De groep bestaat uit zangeres en gitariste Olive Rees en gitarist en (elektronisch) producer Jake Cottier. Op uiterst pakkende, nostalgische en gewoonweg lekkere wijze knopen ze new wave, gothic, dance, dub, trip hop, drum ‘n’ base, shoegaze, droompop en post-punk aan elkaar tot haast genreloze muziek die zich ergens in een populair schemergebied ophoudt. Er hangt een onheilspellende sfeer, maar het is ook weer te dromerig en uptempo om je echt zorgen te maken of ongemakkelijk te voelen. Ze sleuren je mee naar iets hedendaags, waarin de echo van de jaren 80 klinkt. Denk aan een hybride van Burial, The Cure, The xx, New Order, Lush, Warpaint, Bauhaus, Portishead, Xmal Deutschland, Tricky en The Knife, maar dan echt geheel naar hun eigen hand gezet. Fraai is ook de spannende nachtelijke en ietwat onheilspellende sfeer naast die heerlijk bitterzoete zang. Wat een zinderend droomdebuut.
Širom – In The Wind Of Night, Hard-Fallen Incantations Whisper (cd, tak:til/ Glitterbeat / Xango Music Distribution)
Širom is een Sloveens trio, dat een geheel eigen universum heeft gecreëerd om hun zelfbedacht, vaak psychedelische folk naar buiten te brengen, die je gerust uniek mag noemen. De drie leden Ana Kravanja (altviool, viool, ribab, qeychak, balafoon, frame trommel, klokkenspel, percussie, diverse objecten, zang), Iztok Koren (banjo, gambri, morinkhuur, balafoon, percussie) en Samo Kutin (draailier, bas harp, brač, lier, luit, frame drum, balafoon, akoestische resonatoren, objecten, klokkenspel, zang) hebben dat al op vier albums bewezen. Na ruim drie jaar zijn ze terug met het album In The Wind Of Night, Hard-Fallen Incantations Whisper. Hierop brengen ze in maar liefst 75 minuten 7 nieuwe stukken, variërend van een goede 3 tot bijna 19 minuten, die echt weer van een andere dimensie afkomstig lijken. Ze pikken elementen uit allerlei culturen op om er een nieuwe voor een andere wereld van te smeden. De muziek is behoorlijk experimenteel, met drones, avant-garde, jazz, improvisaties en abstracte muziek enerzijds en met doorwaadbare folk-, klassieke en herkenbare Aziatische, Afrikaanse en Oost-Europese wereldse elementen anderzijds. Het is echt een onnavolgbaar en meeslepend geheel. Wortelloze muziek, die toch diep weet te aarden. Als je het hoort zou je het ook echt niet kunnen plaatsen. Daar schuilt ook een deel van de kracht van deze wonderbaarlijke prachtmuziek. Subliem luisteravontuur!