NNM is een serie waarin we nieuwe muziek van Nederlandse artiesten bespreken.
Zea & Drumband Hallelujah Makkum – In Lichem Fol Beloften (cd+boek, Makkum Records/ Subroutine/ Popfabryk/ Explore The North / Xango Music Distribution)
Het is alweer 30 jaar geleden dat zanger/gitarist Arnold de Boer het project Zea heeft opgetuigd. Dat zijn 30 jaar vol van alles en nog wat geweest, vol verschillende soorten muzikale aanvliegroutes, vol van geluk van een gezin en voortkomend uit een liefdevol gezin, maar ook vol leed met de dood van zijn moeder en onverwacht vorig jaar ook ex-Zea bandlid Remko Muermans (Razmotchiki Katushek). De conclusie is wel dat de muziek van Zea persoonlijk is en een afspiegeling van waar deze muzikant op een bepaald punt in zijn leven staat, zonder aan genregrenzen gebonden te zijn en waar vooral de urgentie en het plezier om muziek te maken vanaf spat. Zo is hij gestart met springerige indierock met elektronica, maar stonden lo-fi en experimentele muziek ook op het menu. Later kwamen daar ook meer Afrikaanse elementen bij. Op zijn innovatieve Makkum records verschijnen naast eigen albums ook met enige regelmaat sterke werken van uiteenlopende Afrikaanse muzikanten. Vermoedelijk heeft het feit dat sinds 2009 de nieuwe zanger/gitarist van The Ex is hem ook wel weer nieuwe impulsen gegeven. Wat hij ook uitbrengt, het is altijd onmiskenbaar Zea, mede door de kenmerkende stem van hem en daarnaast door typische gitaarsounds en andere geluiden. Daarbij zingt de in Amsterdam woonachtige, maar in Makkum geboren Fries. meestal in het Engels, maar hij heeft ook al twee Friestalige uitgebracht. Deze voelen zonder dat ik ze kon verstaan, wat ook geen barrière vormde, nog persoonlijker. Alleen het onder zijn eigen naam uitgebrachte album Minimal Guitar (2021) week wat af, behalve dat die -net als zijn andere albums- ook verrassend goed en veelzijdig te noemen valt.
Na de indrukwekkende albums Moarn Gean Ik Dea (2017) en Witst Noch Dat D’r Neat Wie (2021) is In Lichem Fol Beloften zijn derde Friestalige album geworden. Hij heeft deze samen met Drumband Hallelujah Makkum gemaakt. Een band waar Arnold net als z’n vader in heeft gespeeld. Zijn vader Feddie (81) nog altijd en die is hier dan ook te horen naast 15 andere percussionisten (met heel veel de Boer als achternaam). Zea opereert hier als band, die naast Arnold bestaat uit de Franse klarinettist Xavier Charles, de Australische cellist Harald Austbø (The Ambush Party) en drumster Ineke Duivenvoorde (Howrah, Space Siren, Seesaw, The Avonden, Zoppo). En eenmaal is tevens de fijne zang van Dina te horen. De poëtische titel, “een lichaam vol beloften”, past goed bij de teksten en gedichten die de Boer voor zijn nummers gebruikt; één keer draagt hij ook in een Friese vertaling het gedicht “Death” van M. Vasalis op indrukwekkende wijze voor. Hoewel het een op en top Zea album is geworden, geeft de drumband net als de diverse bandleden weer een hele andere dynamiek aan het geheel. De drummers, inclusief Ineke, accentueren fraai de texturen van de nummers en brengen diepgang en ritme, terwijl de klarinet en cello weer in de breedte voor extra franje en verbeelding zorgen; het cellospel doet me soms een beetje aan Tom Cora denken. Thema’s die de revue passeren zijn de dood, hoe we met anderen omgaan, pijn en tijd, fysieke klachten, verlies en toch ook weer altijd voorwaarts gaan; het leven hoopvol tegemoet. Hierbij blijkt het Fries ook een evenzo krachtige als dichterlijke taal, die zich op prachtige wijze verweeft met de muziek, hetgeen zorgt voor één geheel dat ademt als een lichaam van velen samen. Dat alles is nog eens gestoken in een A5 boekwerk, met in diverse talen de songteksten, gedichten en verhalen plus foto’s en tekeningen. Het is een ontzaglijk totaalkunstwerk geworden.