NNM is een serie waarin we nieuwe muziek van Nederlandse artiesten bespreken.
Ton de Leeuw – The Electronic Works (2cd, Dutch Oscillation Series/ Moving Furniture Records)
Dutch Oscillations Series is een nieuw initiatief van Jos Smolders (EARLabs) en Sietse van Erven (Orphax) van het Moving Furniture Records label, die vaart onder de vlag van dat label. De eerste in de serie is niemand minder dan componist Ton de Leeuw (1926-1996), die de klappen van de zweep leerde kennen van onder meer Henk Badings en Olivier Messiaen, waarbij hij zich sinds zijn jeugd liet beïnvloeden door Béla Bartók. Hij is verbonden geweest aan de Universiteit van Amsterdam en later ook professor op het Sweelinck Conservatorium. Als componist is hij één van de invloedrijkste van ons land geweest in de twintigste eeuw. Hij was een uitgesproken kosmopolitische blik verdiepte hij zich intensief in onder meer de muziekculturen van India, Japan en Indonesië. Zijn werk was er voortdurend op gericht een brug te slaan tussen oosterse en westerse muziektradities en -concepten. Minder bekend of misschien wel onbekend is dat hij naast zijn ongeveer 160 uiteenlopende composities (voor piano tot koren) ook elektronische muziek heeft gemaakt. Maar tussen 1956 en 1982 heeft hij die wel degelijk gemaakt.
Deze zijn nu gebundeld op de dubbel cd (tevens verkrijgbaar als 4lp) The Electronic Works. Een lijvig album met 8 composities van samen een dikke twee uur lang en een fraai boekwerk. Het waren unieke vondsten uit het archief, die ze eigenlijk als een soort archeologen die een schat ontdekken zijn gaan behandelen. Voor dit project zijn de originele banden zorgvuldig opgespoord in kelders en archieven, waaronder het mysterieuze werk *Chronos*, dat werd herontdekt in de collectie van het Nederlands Muziek Instituut (NMI). Zelfs nauwe medewerkers van De Leeuw waren niet op de hoogte van het bestaan ervan. De opnames zijn gedigitaliseerd door experts van het Institute of Sonology en het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Vervolgens is de muziek minutieus gerestaureerd en gemasterd in de studio van Jos Smolders (EARLabs), volgens moderne standaarden en met strikte inachtneming van de oorspronkelijke artistieke intenties van de componist. Goed, dat was het technische maar toch wel bijzondere deel, De stukken zelf, die variëren in lengte van 7 tot ruim 34 minuten, zijn verschillend maar passen wel bij elkaar. Daarbij gaat soms het om elektronische studies of experimentele muziek maar ook stukken voor solisten, koor, klarinet en elektronica. Dat levert muziek op die ik niet eerder zo heb gehoord. Het is bij tijd en wijle best mysterieus, zeker als de spookachtige stemkunsten erbij komen, maar ook intrigerend, innovatief, intelligent en intens mooi. Het is meer dan een droomstart voor deze serie geworden. Grote dank aan iedereen, die deze schat heeft opgegraven en beschikbaar heeft gemaakt.