NNM is een serie waarin we nieuwe muziek van Nederlandse artiesten bespreken.
Nynke Laverman – Oak (cd, Nynke Laverman)
In deze NNM heb ik al vele parels van eigen bodem besproken, maar zelden een artieste die van meerdere bodems afkomstig zou kunnen zijn, zoals de Friese zangeres en taalkunstenares Nynke Laverman. Met enige schaamrood op de kaken moet ik bekennen dat ik haar, na haar imponerende debuut Sielesâlt uit 2004, een beetje zijdelings gevolgd heb. Ten onrechte en inmiddels ook helemaal bij qua discografie, die los van de live albums 6 studiowerken omvat. De muziek, die ze veelal samen met componist, muzikant en levenspartner Sytze Pruiksma maakt, laveert op poëtische, avontuurlijke en diepgravende wijze van Friese folklore en de saudade van de Fado tot klassiek, pop en avant-garde, tevens gezongen in het Engels. Maar in welke taal ze het ook zingt, het is bezielend en weet altijd diepe snaren te raken. Haar inspiratie vindt ze in culturen die in harmonie leven met hun omgeving, zoals de Kazak nomaden in Mongolië, bij wie ze een tijd doorbrengt. Hun kijk op de wereld, waarin alles met alles verbonden is, zorgt ervoor dat het bevragen van haar eigen westerse wereldbeeld de rode draad in haar werk wordt. Al zijn er door de jaren denk ik ook Nordic sounds en andere wereldse invloeden doorheen verweven. Duidelijk is dat ze met een open mind en zonder grenzen muziek maakt, waarmee ze meermaals in de prijzen valt. Het is hoe dan ook iedere keer weer een verrassing waarmee ze op de proppen komt.
Dat is nu na Plant uit 2021 een hele boom geworden met het nieuwe, zevende album Oak. Hierop werkt ze wederom met Sytze Pruiksma, die je wellicht eerder ook bent tegengekomen in de geweldige projecten Ljerke, The Alvaret Ensemble, Kleefstra | Pruiksma | Kleefstra of zijn samenwerkingsverband met Eric Vloeimans & HaFaBa Orchestra. Zoals altijd gaat een album samen met een theaterproductie, zonder dat de muziek overigens al te theatraal wordt. Wel zit er altijd een diepgewortelde emotie doorheen gekoppeld aan een zekere boodschap. Hier maakt ze een magische reis door het rijk van de ziel, waarin bomen, dieren en stenen hun verhaal doen en de verwevenheid met de mens tonen. Een originele aanpak, die tot de verbeelding spreekt en tevens invoelbaar is. De indringende en vooral betoverend mooie zang in het Fries en Engels, soms door elkaar of afgewisseld met spoken word, weten een verpletterende indruk te maken. De wereldse muzikale klanklandschappen met fraaie pianostukken en stemmige orkestraties -met arrangementen van Sebastiaan Koolhoven voor het Ragazze Quartet- zorgen dat dit alles nog eens op unieke, innovatieve en prachtige wijze ingelijst wordt. Je hoort er elementen in terug van Scandinavische, Afrikaanse en Oosterse muziek, maar dan zo gesmeed dat er een eigen, onontgonnen gebied wordt geschapen. Het album telt “slechts” 5 songs maar dan wel van ruim 48 minuten samen. En op Spotify en YouTube is er nog een extra track van een goede 16 minuten te vinden (zie onder). Het is allemaal contemplatief, troostvol, meeslepend en van een onaardse schoonheid.