NNM is een serie waarin we nieuwe muziek van Nederlandse artiesten bespreken.
Machinefabriek – Spelonk (cd, Crónica)
Ik had nooit gedacht dat ik een Machinefabriek recensie zou beginnen met het is alweer even geleden dat er een release onder deze naam is verschenen. Doorgaans regende het albums van dit project van Rutger Zuydervelt. Maar ja, het sneeuwde ook al jaren niet; het kan verkeren zullen we maar zeggen. Nee Rutger is de laatste jaren veel bezig met opdrachten voor films, dans of andere projecten en doet dat veelal onder zijn eigen naam en met verve, dat mag gezegd worden. Dat alles overigens naast zijn andere uiteenlopende projecten (Shivers, CMKK, Cloud Ensemble, Hydra Ensemble, DNMF, Piiptsjilling, FEAN, TrillaVelt) en samenwerkingsverbanden. Toch is de liefde voor zijn muziek bij mij ooit begonnen met al die leuk vormgegeven mini releases van Machinefabriek, die keer op keer wisten te verrassen. Net als de volledige albums erna en die van alles waar hij van zich liet horen.
Maar nu is er dan weer een nieuw album, te weten Spelonk, uitgebracht op het prestigieuze Crónica label. Hoewel je de muziek van Machinefabriek niet per se in de kleine hoeken dan wel grotten hoeft te vinden, zal zijn publiek zich toch wel een beetje aan de schaduwzijde van de muzikale wereld bevinden. Het opent ook het jaar voor de NNM-serie, wat ik wel een mooi gegeven vind. Over de muziek zegt Rutger zelf:
“De drie nummers zijn opgebouwd met “hardware jams” die ik heb opgenomen met mijn live-setup. Het is allemaal vrij hands-on, met effectpedalen, een oscillator en elektronische gadgets. De magie ontstaat wanneer ik verschillende opnames combineer, ze over elkaar heen leg en luister naar wat er gebeurt. Luisteren is altijd een favoriet moment in het proces, met een welkome verrassing. Ik denk dat het erom gaat buitenaardse landschappen te creëren – ook buitenaards voor mij – die spannend zijn om te verkennen.”
Verder wil hij liever niks zeggen over deze 3 nummer, omdat hij vooral ruimte wil overlaten voor het plezier en aan de verbeelding van de luisteraar. Met dat laatste zit het wel goed. De nummers, simpelweg “Spelonk I t/m III” getiteld en met een totale lengte van dik 42 minuten, nemen je mee naar een plek buiten de realiteit en soms zelfs even weg van deze planeet. Het voelt als een bezinnend moment om even na te denken en tijd voor jezelf te nemen. Als kind was ik wel eens boos of verdrietig, maar vooral ook altijd in mijn hoofd bezig. Dan kon ik me wel eens terugtrekken en met de armen over mijn knieën gevouwen op mijn eigen plek gaan zitten om zo de dingen te overdenken. Zo voelt ook deze muziek, die op ongedwongen wijze je aanzet tot peinzen en even de boel de boel te laten. Het is een uiterst subtiel en verstilde mix van ambient, musique concrète, drones, neoklassiek, veldopnames en elektronische experimenten, die je -als je ervoor gaat zitten- niet onberoerd zullen laten. Tevens doet het filosofisch denken aan de allegorie van de grot van Plato. Een waarneembare, zintuiglijke wereld van de mensen met alle imperfecties versus een weerspiegeling daarvan waar de perfecte orde heerst en tijd geen rol speelt. “Alles wordt, niets is”, aldus Plato. En wellicht is dat ook het motto voor dit album, zij het dat dit niet niets is, Het is hoe dan ook een prachtalbum geworden, dat andere werelden dan wel nieuwe gedachten en dimensies opent.