Net door Trump gebeld en mijn lijstje moet vandaag vroeger. Zonder enige Amerikaanse inbreng, wat ook hier geen uitzondering is, ga ik dan nu door met het lijstje uit het:
SCHADUWKABINET
Ik luisterde naar: Alison Cotton, Esera, Kalamata, Nubras Ensemble, Mikołaj Trzaska & John Edwards & Mark Sanders en The Winter Residence.
Jan Willem
Alison Cotton – The Gods Laugh (cd, Tak:til / Xango Music Distribution)
Mocht je de Britse componist, zangeres en multi-instrumentaliste Alison Cotton nog niet kennen, dan heb je wellicht wel eens de projecten met haar deelname Saloon, The Left Outsides, The Trimdon Grange Explosion of The Eightteenth Of May voorbij zien komen. Maar ze heeft ook al aardig wat solowerken uitgebracht, waarvan The Gods Laugh haar vijfde is. Cotton beschikt over een unieke benadering, waarbij ze folk, drones, psychedelische en etherische elementen samen laat smelten. Hierbij krijgt ze nog hulp van Mark Nicholas, die tevens een aantal van de genoemde bands met haar deelt. Ze hier wederom haar eigengereide mix horen, hetgeen 9 klanklandschappen van samen een kleine 40 minuten heeft opgeleverd, die mysterieuze folk met moderne muziek in zich combineren. Daarbij worden rauwe emoties vermengd met avant-gardistische ingrediënten en onversneden schoonheid. Wat dat betreft is er wel enige verwantschap met Lankum, zij het dat de omgeving nogal verschilt. Cotton levert hier een onnavolgbaar, intens en bij de strot grijpend album af.
Esera – Levia Gravia (cd, Materiali Sonori / Xango Music Distribution)
Esera is een Italiaans trio bestaande uit Federico Barghini (gitaar), Simone Bracci (bas, contrabas, synthesizer) en Lorenzo Greco (zang). Ze presenteren nu hun debuut Levia Gravia, waarop ze samenwerken met Pierluigi Foschi (drums, percussie) plus gasten op fluit en trombone. Net als de titel, “licht” en “zwaar”, is de muziek ook één van uitersten. Zo brengen ze in de basis namelijk experimentele alternatieve rock, maar raken ook genres als jazz, trip-hop, artrock en grunge, waarbij ze zowel klassieke als Midden-Oosterse invloeden gebruiken. Maar de schijnbare contrasten zitten vooral ook besloten in de onderwerpen, die voortdurend gaan over de menselijke kwetsbaarheid, ten opzichte van de soms heavy muziek; maar ook omgekeerd kan de muziek licht overkomen en het thema zwaar. Tel daar enige theatrale elementen bij op en je hebt een idee van dit veelzijdige album. Zonder ooit een stabiel middelpunt te zoeken is de muziek wel uitgebalanceerd en onder controle. Zelf verwoorden ze het (vind ik) prachtig: “Tussen de naden en scheuren van het leven, een schreeuw van naakte en weerloze waarheid.” Een album vol intense en diepgravende pracht.
Kalamata – Zenosyne (cd, Copper Feast Records/ Made Of Stone Recordings / Creative Eclipse PR)
Je kan zeggen wat je wil over Duitsers, maar een lekker potje krautrock of psychedelische stoner rock is echt wel aan hen besteed. En laat dat zeker over aan Kalamata. De groep bestaat tegenwoordig uit Peter Jaun (gitaar), Niki Hosseinian-Sereshki (bas) en Olly Opitz (drums), waarmee ze hun derde album Zenosyne lanceren. Zoals altijd is de muziek instrumentaal maar veelzeggend en tevens sfeervol en emotioneel geladen. Ze serveren slechts 5 tracks, maar wel met een totale lengte van ruim 41 minuten. Daarbij weten ze hier een mooie balans te vinden tussen de heavy riffs en fragiele melodieën. De artwork is geïnspireerd op een oude legende uit Kalamata’s thuisstad Hildesheim: het verhaal van het meisje van Hildesheim dat, nadat ze haar verloofde door de bliksem getroffen aantreft, verdwaald door het donkere bos dwaalt totdat een verre avondklok haar terug naar het leven leidt. De toren van waaruit die klok luidde, staat vandaag de dag nog steeds bekend als de Kehrwiederturm, ofwel de “Terugkeertoren”. Dit verhaal van verlies, desoriëntatie en de roep om terug te keren, resoneert met de emotionele spanning van het album, zonder het letterlijk te illustreren. En met dit alles balanceren ze op indrukwekkende wijze ergens tussen Motorpsycho, Black Sabbath en Thee Hypnotics. Een indringend prachtalbum, dat de band naar een nieuw level tilt met andere wegen voor de toekomst.
Nubras Ensemble – Nubras (cd, Liburia / Xango Music Distribution)
Op 21 mei 2026 was de Wereld Dag voor Culturele Diversiteit voor Dialoog en Ontwikkeling, die door UNESCO wordt gepromoot. Symbolisch daarmee verscheen het debuut Nubras van het Nubras Ensemble. De naam is afgeleid van het Arabische “Nibras”, wat “lantaarn” of “leidend licht” betekent en derhalve passend is voor een project dat nieuwe muzikale paden verlicht. Dit project is ontstaan uit de ontmoeting van muzikanten uit diverse landen, tradities en artistieke stromingen, verenigd door een gedeelde visie: het verkennen van het muzikale erfgoed van de Balkan en het transformeren ervan tot een eigentijdse, open en steeds evoluerende taal. Dat gaat van Oost-Europese (Roma, Sinti), klezmer en klassieke muziek tot jazz, Zuid-Italiaanse folk en andere wereldse klanken. Hierdoor ontstaat een levendig klankuniversum, dat geografische en culturele grenzen overstijgt en tegelijkertijd een sterke identiteit behoudt. Muziek verbindt, al weten mensen dikwijls het verband wreed los te rukken. Gelukkig blijven er ensembles als Nubras bestaan en opduiken, die de boel weer opnieuw verbinden. Maar het dient niet alleen als hulpmiddel, het is tevens van een bijzondere dynamiek, energie en schoonheid. Het collectief bestaat uit Roxana Ene (zang), Giulia Anita Bari (viool), Carla Mulas González (viool), Giorgio Gadotti (altsaxofoon, ney), Nino Conte (accordeon), Igor Legari (contrabas) en Giovanni Lo Cascio (percussie) plus gastmuzikante Rachel Blueberger (cello). In een dikke 41 minuten weten ze hier te imponeren met 8 ludieke tracks, die net zoveel associaties oproepen als nieuwe verbanden leggen. Het mooist is als de in Roemenië geboren, maar in Italië woonachtige Roxana Ene haar getormenteerde en universeel invoelbare zang inzet en aan de geweldige Ljiljana Buttler en Mostar Sevdah Reunion doen denken. Maar het zou niet passen ze naast een ander te leggen, want daarvoor brengt deze groep gewoonweg teveel eigen muziek. Neemt niet weg dat het weer eens zo’n wereldplaat in de breedste zin van het woord is geworden.
Mikołaj Trzaska & John Edwards & Mark Sanders – Not So Late / Because It Happens (cd, Gusstaff Records / Xango Music Distribution)
Je moet er wat zitvlees voor kweken, maar geïmproviseerde freejazz kan echt heerlijk even de realiteit wegnemen en je naar andere dimensies voeren; zeker live. Op het album Not So Late / Because It Happens staat een live registratie van een concert dat de Poolse saxofonist, klarinettist en componist Mikołaj Trzaska, de Britse contrabassist John Edwards en diens landgenoot en drummer Mark Sanders hebben gegeven. Allen hebben ze in zoveel bands en met legio artiesten gespeeld en samengewerkt, dat je werkelijk alles van hen kunt verwachten. Hier brengen ze in 9 stukken van samen ruim een uur meer een belevenis of ritueel dan simpelweg muziek. Kop noch staart, maar zo in de houdgreep nemend en bovenal virtuoos. Je kruipt als het ware door hun instrumenten, om vervolgens weer uitgebraakt te worden in een nieuwe wereld. En telkens als je denkt even grip te krijgen, verlies je dit weer om reddeloos maar gewillig te dwalen in de complexe klanklandschappen, die deze 3 spontaan creëren en alsmaar veranderen. Laat het maar gebeuren en het zal bevallen. Groots!
The Winter Residence – How The Night Falls (cd-r, Reverb Worship)
Voor bijzondere folk, experimentele en dikwijls psychedelische muziek kan je gerust bij het eigenzinnige label Reverb Worship. Zo brengen ze nu het debuutalbum How The Night Galls van het duo The Winter Residence. Dit is en samenwerkingsverband tussen Mike Seed (The Chasms, Broke Down Turntable) en Rebecca Loftiss (The Gray Field Recordings, Anvil Salute, Language Of Light, Ctephin, Black Lesbian Fishermen). Ze brengen hier op diverse (strijk-, blaas, elektronische) instrumenten en met zang en klankkunsten 11 geweldige tracks, die zich bewegen door etherische folktronic, drones, weird folk, ambient en psychedelische uitstapjes. De ene keer is het goed doorwaadbaar, etherisch en poëtisch, maar op andere momenten moet je door de krochten van je psyche kruipen. Om een idee te krijgen moet je denken aan een caleidoscopische met psychedelica volgepropte mengelmoes van Coil, Edward Ka-Spell, Daniel Blumberg, Current 93, Orbit Service en His Name Is Alive. Ja, mooier dan wel complexer kan ik het ook niet maken. Uiterst biologerend album!