Geen rare logeerpartijtjes, maar wel fraaie muziek ingebed in het lijstje uit het:
SCHADUWKABINET
Ik luisterde naar: Draken, Fauna, Kathryn Mohr, Lili Refrain, Mariana Sadovska & Vesna, Sugar Horse, Turning Point en We Stood Like Kings.
Jan Willem
Draken – Here Be Draken (cd, Dark Essence Records / Creative Eclipse PR)
Stevige muziek maken kan je aan de Noren doorgaans wel toevertrouwen. Bij de groep Draken is dat niet anders. Op hun twee voorgaande albums lieten ze blend horen van heavy rock en metal met fijne buldervocalen. Nu zijn zanger, gitarist en toetsenist Even Helte Hermansen (Bushman’s Revenge, Grand General), zanger/bassist Hallvard Gaardløs (Spidergawd, Orango) en drummer Andre Drage Haraldsen terug met Here Be Draken. Drie kwartier lang weten ze op harde wijze de luisteraar weer stevig in de houdgreep te nemen. Met laag gestemde gitaren, massieve riffs en een muur van geluid, wil Draken de rauwe en natuurlijke essentie van rockmuziek. Daar slagen ze goed in met een soort oerkracht. Maar ze brengen ook de nodige variatie aan. Het is een sterk album dat veel liefhebbers van de heavy muziek zal aanspreken.
Fauna – Taiga Trans (cd, Glitterbeat / Xango Music Distribution)
Wereldmuziek is een term die haast een containerbegrip is geworden, want je weet eigenlijk nooit hoe het dan daadwerkelijk klinkt. Aan de andere kant verwacht je geen boerenkool of spruitjesmuziek. Het is wel de muziek waar, naar mijn bescheiden mening, de meeste variatie en verrassing te vinden is in de hedendaagse muziek. Dat bewijst zeker ook Fauna met het debuutalbum Taiga Trans. Dit achtkoppige Zweedse collectief, met een internationale achtergrond, in eerste instantie opgestart door gitarist Tommie Ek en bassist Ibrahim Shabo kanaliseert een multicultureel, multidimensionaal geluid, dat zowel diepgeworteld als buitenaards aanvoelt. De leden hebben wortels in Frankrijk, Finland, Polen, Syrië, Zweden en Turkije; het is een smeltkroes en de muziek weerspiegelt dat. Geen enkel moment denk je per se aan hun thuislanden, maar je kan de muziek sowieso nooit helemaal plaatsen. Het gaat van Turkse en Arabische muziek naar hedendaagse rave, psychedelische muziek en krutrock, die je samen wellicht als avant-garde mag zien. Als pure brokken energie, die vallen als kometen uit de ruimte, leveren ze hier muziek met een enorme impact en werelds geluid. Ze zetten daar ook een breed arsenaal aan instrumenten voor in, waaronder de prachtige zang van Ibrahims zus Alexandra Shahbo. Muziek is, zoals wel vaker is gebleken, de enige universeel plakkende lijm tussen alle verschillen in de wereld. Kon iets simpels als een plaatje opzetten mensen maar zo eenvoudig verbroederen. Dit album is er wel één van de buitencategorie, die velen zullen aanspreken.
Kathryn Mohr – Carve (cd, The Flenser / Konkurrent)
De Amerikaanse singer-songwriter Kathryn Mohr debuteerde eerder met Waiting Room (2025) op het duistere The Flenser label. Ze maakt echter redelijk doorwaadbare rock met allerhande experimenten. Niet dat nu de zon overal schijnt, maar het label brengt wel eens donkerder werken naar buiten. Ze is nu terug met Carve, waar ze parallel aan haar andere album een jaar of 5 heeft gewerkt. Na een tournee stuurde Mohr haar auto de woestijn in en reed alleen, dwars door de Mojave over onverharde wegen. Maanden later keerde ze terug om het album in een paar weken tijd op te nemen, alleen met een akoestische gitaar, een veldrecorder en beperkte middelen. Het heeft 12 ongepolijste indierock tracks opgeleverd, waarbij ze de meer songgerichte nummers afwisselt met donkere experimenten. Haar bitterzoete zang past daar mooi bij en weet je eenvoudig in te pakken. Alles draait om liefde die wordt ervaren als een vorm van rouw, niet als een nasleep van verlies, maar als een voorwaarde voor intimiteit zelf. Ze houdt ergens het spannende midden tussen Lisa Germano, Jessica Bailiff, PJ Harvey, Kendra Smith, Grouper, Susanne Lewis, Midwife en Marissa Nadler. Het blijft knap hoe artiesten bepaalde emoties zo weten om te zetten in zulke sterke muziek. Hulde!
Lili Refrain – Nagalite (cd, Subsound)
Lili Refrain is een gitariste, componiste en performer uit Rome, Italië. Hiermee houdt ze er sinds 2007 een soloproject op na, waarin ze elektrische gitaar, zang en loops in realtime gebruikt, zonder computer of vooraf opgenomen tracks. Haar nummers ontstaan door overlappende geluiden die minimalistische herhaling combineren met folk, psychedelische muziek, blues, rock, metal, lyrische opera en gothic. Haar meesterlijke techniek en verfijnde smaak leiden de luisteraar door een doolhof van een onvergetelijke ervaring die de grenzen van elk genre overstijgt. Dat is niet anders op haar nieuwe album Nagalite, waarop ze in een half uur 4 nieuwe tracks lanceert. Het is wederom een mengelmoes aan genres geworden, die wel meer de donkere hoeken van het bestaan opzoeken. Haar indrukwekkende zang daarbij weet ook echt het verschil te maken. Ze laveert door de tijd en genres, wat deze muziek eenvoudig maakt om te omarmen en toch moeilijker te beschrijven of te duiden. Uitzonderlijke pracht!
Mariana Sadovska & Vesna – ЖИВИ! You Should Live! (cd, CPL Music / Xango Music Distribution)
Mariana Sadovska is een in Duitsland woonachtige Oekraïense muzikante, zangeres en actrice, die al zo’n 25 jaar in verschillende hoedanigheden muziek naar buiten brengt. Niet zo lang geleden was ze nog te horen bij het Kronos Quartet. Samen met haar muzikale Vesna collega’s Christian Thomé en Markus Braun begon ze in 2022 met muziek maken tot die beruchte 24ste februari toen Rusland bruut Oekraïne binnenviel. De muziek en het leven viel even stil. Ze was meer activistisch bezig om haar landgenoten te helpen waar ze kon. Toen stuitte ze op een gedicht van de Oekraïense dichteres Olena Teliha, dat haar diep raakte. Teliha was 34 jaar oud toen ze tijdens de Tweede Wereldoorlog door Duitse nazi’s werd vermoord. Een van haar gedichten draagt een krachtige boodschap uit: “Ga door! Houd vol! Vertrouw erop dat er iets werkelijk moois op je wacht! JE MOET LEVEN!”. Ze putte er kracht uit en heeft toen met haar band, waar ook Matthias Kurth nog bijkwam, het album ЖИВИ! You Should Live! gemaakt. Het een poëtische en culturele bundeling van diverse soorten muziek, die gaan over de confrontatie tussen liefde en dood, tussen wanhoop en hoop; altijd op zoek naar vrijheid en identiteit. Het gaat daarbij van traditionele Oekraïense muziek tot uiterst Westerse elektronische muziek, waarbij ook donkere experimenten of bluesachige ballads niet uit de weg worden gegaan. Daarbij zingt en draagt ze teksten voor in het Oekraïens, Engels en Duits, terwijl zij en de drie overige muzikanten dat muzikaal fraai en gevarieerd omlijsten. Hoewel het veel kanten op gaat, is het een verbindend en samenhangend geheel geworden. Door alles hoor je de schreeuw om gerechtigheid en ervaar je hoe muziek een enorme krachtbron in dit alles is. Hartverscheurend mooi en meeslepend.
Sugar Horse – Not A Sound In Heaven (cd, Fat Dracula Records / Creative Eclipse PR)
Dat er niet alleen trip hop uit Bristol komt was al wel duidelijk. De groep Sugar Horse onderstreept dat altijd graag op luide wijze. Op hun vorige twee albums lieten ze een fijne mix horen van doom, doomgaze, shoegaze en experimentele rock. Voor hun nieuwe, derde album Not A Sound In Heaven stelden ze zich de vraag hoe je de machinaties van de geopolitieke, industriële oorlogsmachine en alle gruwelen die daarmee gepaard gaan- vast in de studio, zonder dat het banaal of platvloers te laten klinken. Het antwoord vind je terug in de muziek die ze hier presenteren, waarbij ze inhoud op smaakvolle wijze aan sterke en bovenal harde muziek weten te koppelen. Het gaat onder meer over hoe we het als vanzelfsprekend zien dat we de bondgenoten van onze regering vermenselijken en hun vijanden ontmenselijken. Dat levert 7 tracks uitgesmeerd over 42 minuten, die van hard en meedogenloos naar stemmig en rustiger gaan. In alles voel je het onbegrip en de wanhoop maar tevens de acceptatie dat de dingen zijn zoals ze zijn. Muzikaal activisme van hoog niveau.
Turning Point – A Poesia É Para Comer (cd, Anti-Demos Cracia)
Vorig jaar was het Portugese project Turning Point met het debuutalbum Porque A Lua Se Quebrou één van de verrassingen van het jaar. De groep rond muzikant, acteur en DJ Simão Valinho (machines, ongebruikelijke instrumenten, stem), multidisciplinair kunstenaar Lígia Lebreiro (keyboards, stem, video) en fadozangeres Raquel Sousa wisten ongebruikelijke maar uiterst intrigerende lassen te smeden tussen fado, techno, electro, house, industrial, ambient en alternatieve elektronische muziek. Hierbij zat de zogeheten saudade, wat in de fado besloten zit, er steeds doorheen maar kreeg deze steeds andere omlijstingen. De teksten daarbij in het Frans en Portugees, zijn afkomstig van de dichter Carlos da Cunha. Het leverde een hoge notering in mijn jaarlijst op. Vor hun nieuwe album A Poesia É Para Comer, hetgeen “poëzie is om van te smullen” betekent, pakken ze het werk van dichteres Nataáia Correia (1923-1993) aan; de titel is een beroemde uitspraak van haar. Hierop gaan ze eigenlijk verder met hun genre overstijgende aanpak, zij het dat het hier allemaal nog wat meer experimenteel is. De zang is weer in het Portugees en Frans, waarbij de saudade weer rijkelijk vloeit door de poëtische teksten. De donkere muziek is echt van een klasse apart en met name de bijzondere combinaties maken weer het verschil. Ik noemde bij hun vorige album Von Magnet, Lina_Raül Refree en A Naifa ter referentie. Dat staat nog wel overeind, al mag je er ook Diamanda Gala, Björk en Portishead toevoegen. Maar eigenlijk zijn ze met niemand te vergelijken. Luister alleen maar naar het overrompelende “Ode À Paz”. In 13 gevarieerde tracks van samen bijna 55 minuten lang leveren ze weer een bij vlagen wonderschoon, maar continu spannend meesterwerk af.
We Stood Like Kings – Pinocchio (cd, Kapitän Platte / Sonic Rendezevous / Creative Eclipse PR)
De Belgische groep We Stood Like Kings heeft inmiddels 5 albums uitgebracht, waarop ze veelal spannende en bovenal originele lassen smeden van neoklassiek, post-metal, progrock en post-rock. Kenmerkend voor hun sound is dat allemaal piano gedreven is. Daarbij gaan ze vaak thematisch te werk, waarbij ze zelfs werken van Philip Glass, Bach, Beethoven Vivaldi,t Janáček, Ravel en Debussy op hun manier herinterpreteren; altijd geheel instrumentaal doch veelzeggend. Live bieden ze meer dan alleen muziek, want daar transformeren ze hun shows vaak in meeslepende filmische ervaringen, waarbij ze twee media overbruggen tot een gedeelde emotionele taal. Ze schakelen naadloos tussen subtiel minimalisme en explosieve crescendo’s. Tegenwoordig bestaan ze uit Judith Hoorens (piano, synthesizers), Colin Delloye (baritongitaar), Diego Di Vito (gitaar) en Lucas Vanderputten (drums). Ze vieren hun 15-jarige bestaan nu met hun zesde album Pinocchio en dat liegt er niet om. Het is wederom een conceptalbum geworden, met 9 nummers van samen een kleine 50 minuten lang, waarop ze hun eigen visie geven op het wereldberoemde initiatieverhaal van Pinokkio. Dit doen ze vanuit het duistere en gewelddadige perspectief van verraad en machtsstrijd. Het is dan ook hun aller hardste album tot dusver geworden; zelf spreken ze dan ook over een We Stood Like Kings 2.0. Het album opent meteen stevig in “Assassins” met metal gitaarriffs en opzwepende drums, waaronder de piano voor enige lucht zorgt. Daarnaast bouwen ze weer genoeg subtiele, meer minimalistische momenten in, zodat het geen achtbaan wordt en toch uiterst spannend blijft. De nummers worden op sterke en dikwijls bedachtzame wijze opgebouwd, waarbij je nooit precies weet wat er gaat komen. Ze maken een soundtrack, die ook past op de huidige situatie in de wereld waar het vol ziet met mensen die liegen; een melancholische metafoor voor dat alles. Maar wat een overrompelend goed album weer.Ga dit geweld(ad)ige album luisteren, anders ga je nog lelijk op je neus kijken!