Door mijn recente verhuizing begint het jaar wat later, maar dan is er toch hier weer het eerste lijstje van dit jaar uit het:
SCHADUWKABINET
Ik luisterde naar: Dry Cleaning, Foetus, Jana Horn, Imarhan, Sleaford Mods en Youran.
Jan Willem
Dry Cleaning – Secret Love (cd, 4AD)
Het Londense Dry Cleaning is sinds 2018 onderweg en heeft inmiddels twee sterke albums en een handvol mini’s uitgebracht, die vrijwel allen op het grootse 4AD label zijn verschenen. De groep bestaat uit Florence Cleopatra Shaw (zang, synthesizer), Thomas Paul Dowse (gitaar, mandoline, synthesizer), Nicholas Hugh Andrew Buxton (drums, percussie, drum programmering, keyboards, synthesizers, vibrafoon, tenorsaxofoon, klarinet) en Lewis Maynard ((contra)bas). Op hun derde album Secret Love hebben de bandleden de hoeveelheid instrumenten iets teruggeschroefd, maar maken wel gebruik van diverse gasten op tenorsaxofoon, basklarinet, gitaar en toetsen. Dat laatste door Cate Le Bon, die tevens de productie op zich heeft genomen. Zoals altijd vormen muziek en teksten een onlosmakelijk, vruchtbaar geheel. Meet dan ooit maken ze een dwarsdoorsnede van de jaren 80 tot nu, waar er allerhande lassen van post-punk, art-rock, avant-garde, psychedelische muziek, stoner en indierock worden gesmeed. Daarbij blijft hun ietwat onderkoelde toon, die hen zo kenmerkt overeind. Dat komt mede door de halfzang en bijna spoken word van Florence, al moet gezegd worden dat er ook wat meer melodieus gezongen stukken tussen zitten. Ze nestelen zich ergens tussen Sonic Youth, Joy Division, Sterealab, Earwig, Wire, Laurie Anderson, Wipers, Pixies en Wet Leg. Daarbij moet wel aangetekend worden dat hun sound, mede door Florence, een totaal eigen smoel heeft. En een smoel dat er mag wezen, want dit is het derde album op rij waarmee ze het muzikale landschap weer wat kleur geven, zij het in meerdere tinten grijs. Meeslepend album dat per draaibeurt groeit.
Foetus – Halt (cd, Ectopic Ents)
De Australische muzikant JG Thirlwell is het bekendst om zijn inmiddels 45 jaar llangopende project Foetus, al houdt hij er ook andere projecten op na. Zijn avant-gardistische project Foetus kent met name in de beginjaren allerlei grappige voor- en achtervoegsels (Foetus Interruptus, You’ve Got Foetus On Your Breath, Foetus In Your Bed, enzovoort), maar de laatste albums gaan gewoon onder de verkorte bandnaam verder.Naar verluid gaat hij ermee stoppen, wat wellicht de nieuwe albumtitel verklaart van het eerste album in 12 jaar tijd, te weten Halt met de gebruikelijke vier letters, al is uitgelekt dat er in 2027 nog het album Leak gaat volgen. Thirlwell’s manier van componeren is altijd volslagen uniek geweest. Hij laat ijzersterke en dikwijls chaotische en bevreemdende orkestraties hand in hand gaan met stevige avant-garde, ballads, klassieke muziek en alternatieve rock. Ik vond hem in zijn begintijd het allersterkst, maar hij weet me hier echt totaal te verrassen met misschien wel zijn beste muziek ooit. Naast de genoemde stijlen mixt hij er soms ook punk en soulzang doorheen. Ongrijpbaar is gewoonweg zijn genre. Hij omringt zich met muzikanten op viool, trompet, drums, gitaar, banjo, bas en zang; de rest doet hij zelf. De chaos van voorheen heeft hij verruild voor meer bezinning en dat maakt het intenser en mooier. Het album gaat over thema’s als oorlog, religie, ziekte, media, klimaatverandering, angst, hypocrisie, complotten, dood en sterfelijkheid, en nog veel meer. Angst is vrijwel altijd een leidmotief in de Foetus-albums en dit album is daarop geen uitzondering. Hij weet hier op innovatieve wijze weer een extra dimensie aan zijn immer fraaie en verrassende muzikale palet toe te voegen. Ik kan zeggen dat je het ergens tussen Donald Byrd, The Residents, The Legendary Pink Dots, Nine Inch Nails, The Butthole Surfers, Tom Waits, Philip Glass en Karlheinz Stockhausen moet zoeken, maar zoek het vooral lekker zelf uit. Misschien wat prematuur, maar dit is toch wel één voor de jaarlijst.
Jana Horn – Jana Horn (cd, No Quarter / Konkurrent)
De naam van de Amerikaanse zangeres, gitariste en toetseniste Jana Horn zou je al eens tegen kunnen zijn gekomen in de groepen Knife In The Water, Reservations of American Friend, maar wellicht was je ook al bekend met haar eerdere soloalbums. Daar gaat ze veelal op de alternatieve doch zachte folk toer. Haar derde en gelijknamige album kent tien nieuwe tracks, die heerlijk landerig zijn en toch op kalme wijze ook iets tegendraads hebben. Dat laatste zit hem met name in de soms post-punk achtige baspartijen, die met ook wel aan Slint doen denken. Daarentegen gaat de zoetgevooisde zang juist weer richting Stina Nordenstam, Maria BC en The Innocence Mission, al zijn Squirrel Flower en Lael Neale ook referentiepunten. Ze krijgt hier hulp van Adam Jones (drums, gitaar), Adelyn Strei (klarinet, fluit), Jade Guterman (bas, gitaar, piano) en Miles Hewitt (piano). Op dromerige wijze weet ze een eigenzinnige sound neer te zetten, die uiterst intrigerend is en dikwijls echt overrompelend mooi. Jana Horn levert hier echt een bijzonder en sterk album af, dat gewoon geheel op zichzelf staat.
Imarhan – Essam (cd, City Slang/ Wedge / Konkurrent)
Groepen als Mdou Moctar, Group Inerane, Tamikrest, Tinariwen en Imarhan hebben de Toeareg-cultuur en -muziek goed op de kaart gezet. De laatst genoemde groep komt uit Tamanrasset (Algerije) en is sinds 2006 de stem van de jonge verloren Toeareg-generatie, die wordt vergeten door de Algerijnse, Nigeriaanse en Malinese regeringen. Ze willen tevens de ideeën die de Westerse luisteraars hebben gekregen over de gepopulariseerde Toeareg muziek ontmantelen. Hiervoor hebben ze een eigen studio in eigen land gebouwd om hun statement kracht bij te zetten. Je zou het als een protest kunnen zien, maar ook om een roep gezien en gehoord te worden; dat ook namens generatiegenoten. De groepsnaam betekent dan ook “degenen waar ik om geef”. Saillant details is dat een neef van de zanger/gitarist Iyad Moussa Ben Abderahmane in Tinariwen zit. Ze presenteren nu hun vierde album Essam, hetgeen “beschermer” betekent. Het is met dezelfde vijf muzikanten opgenomen, maar ze laten een ander geluid dan voorheen horen. Hun vaste geluidsman functioneerde nu tevens als producer en hij heeft de Franse multi-instrumentaliste Emile Papandreou (UTO) ingeschakeld. Zij introduceert elektronische elementen in hun muziek door live instrumenten te samplen (LiSa) en deze in realtime te bewerken met een modulaire synthesizer. Dit geeft een heel andere dimensie aan de voorheen mengelmoes van melancholische assouf (desert blues) en rock. Nu is de muziek van Imarhan altijd wel in beweging, maar hier vindt wel een ware verschuiving plaats. Toch past het helemaal binnen hun straatje, waarbij het opvalt hoe traditie en moderniteiten prima hand in hand gaan. Het levert weer een prachtalbum op, om grenzeloos van te genieten.
Sleaford Mods – The Demise Of Planet X (cd, Rough Trade / Konkurrent)
Het Britse duo Sleaford Mods kan je een schop in je ballen geven en dan nog moet je erom lachen. Hun bijtende, rudimentaire muziek is net zo aanstekelijk als doeltreffend. En ook al laten ze dikwijls hetzelfde recept de revue passeren, namelijk een eigenzinnige mix van post-punk, hip hop-punk, no wave, avant-garde en eclectische elektronica, het wordt er nooit minder smakelijk op. Ze nemen echt hun eigen plek in het muzikale universum in, waarbij de nodige kritiek op de wereld altijd voorbijkomt. Toch is er op hun nieuwe album The Demise Of Planet X wel een ander geluid te horen. Zanger/rapper Jason Williamson laat samen met multi-instrumentalist en beats tovenaar Andrew Robert Lindsay Fearn een iets toegankelijker horen, waarbij net als op hun vorige album een batterij aan leuke gastmuzikanten acte de présence geven, te weten Gwendoline Christie, Big Special, Aldous Harding, Sue Tompkins (Life Without Buildings), Liam Bailey en Snowy. Ze brengen ook stijlen als reggae en pop, maar om nu te zeggen dat ze een commercieel album hebben gelanceerd gaat echt te ver. Ze grijpen gewoon breder om zich heen, maar zonder dat de urgentie verdwijnt. Nog altijd kan je het ergens zoeken tussen Joy Division, The Fall, Warmduscher, Tropical Fuck Storm, Wire en Mr. John Dowie.Mogelijk kunnen ze hiermee wel een groter publiek aanboren en zo hun visie en boodschap verder te verspreiden. Het album vertegenwoordigt “een leven dat geleefd wordt onder immense onzekerheid, gevormd door massatrauma”, aldus frontman Jason Williamson Het blijft knap hoe ze inhoud en vorm zo fraai weten te combineren. Misschien wel hun beste album tot nu toe en tevens al een jaarlijstkandidaat!
Youran – Youran (cd, Klein Recordings)
De Belgische klarinettist, saxofonist en zanger Joachim Badenhorst dook al in menig interessant project op, maar weet nu nog hogere ogen te gooien met Youran. wat “wieg” betekent in het Japans en reflecteert op de onzekerheden van het huidige moment, terwijl we ons laten meevoeren door de vibratie van mogelijkheden Hierbij omringt deze klasbak zich op het gelijknamige album met allemaal muzikale virtuozen. Zo mag hij hier rekenen op Alistair Payne (trompet), Nabou Claerhout (trombone), Tsubasa Hori (taiko, bellen, koto), Simon Jermyn (elektrische gitaar, elektrische bas), Hayo Boerema (kerkorgel) en last but not least Rutger Zuydervelt (elektronica). In zo’n 40 minuten brengen ze 11 bijzondere composities, die ergens het midden houden tussen minimal music, jazz, arctic music, avant-garde, ambient en her en der ook wereldmuziek. Het is allemaal heel sober uitgevoerd, wat veel tot de verbeelding van de luisteraar overlaat. Het is allemaal van een verstilde pracht, waarbij de spaarzame zang voor de nodige variatie zorgt. Ik denk dat liefhebbers van onder meer Talk Talk, Sylvain Chauveau, Daniel Blumberg, Philip Glass, Dictaphone, Arve Henriksen, Gabriel Yared, Anna Von Hausswolff en Orla Wren hier stilletjes enorm van kunnen genieten. Het zijn allemaal prachtig verstilde kunststukjes geworden, waarbij je als zelfklevend plakband onlosmakelijk verbonden blijft aan de muziek.